kutusuzkutkut

Toplumsal Bilinci Yeniden Programlamak

Posted in Uncategorized by kutusuzkutkut on Nisan 8, 2013

Dün oynanan Fenerbahçe – Orduspor maçında Ordu tribünlerinden atılan bir cisim Fenerbahçeli futbolcu Caner Erkin’in kafasını yardı. Bunun üzerine koyu Galatasaray taraftarı olan bir arkadaşım twitter’a şöyle yazdı: Sahaya bir şey atanları hatta atlayanları anlamakta ciddi sıkıntı yaşıyorum..cahil misin deli mi? Twitter üzerinden konuşmaya başlasak da 140 karakterin derdimi anlatmaya yetmeyeceğine kanaat getirdiğimden en iyisi bir blog yazısıyla kafamdakileri bugüne not düşeyim istedim. Öncelikle konunun kesinlikle cehaletle ilgisi olmadığını düşündüğümü belirterek söze başlayayım. Cehalet, bilmemek ile ilgilidir. Yani “cahillikten dolayı yanlış yaptım” diyorsanız yaptığınızın yanlış olduğunu bilmediğiniz anlamı çıkar. Oysa sahaya attığınız cismin birini yaralayabileceğini ve bunun yanlış olduğunu okuma yazması olmayan da bilir, üniversite mezunu da. Sorun yanlış olduğunu bile bile yanlışı yapmaktadır. Bu bağlamda “cehalet” kelimesi bana doğru tanım olarak gelmiyor. Bana göre sahaya cisim atan zihniyet ile yaya geçidinde durmayan, yere çöp atan, alkollü araba kullanan zihniyet aynıdır. Bir dönemin sloganı haline gelmiş “Eğitim şart!” cümlesi geçerli olsaydı bugün hiçbir üniversite mezunu yere çöp atmaz, tribünde küfretmez ya da alkollü araç kullanmazdı. Kısaca sorun eğitim/cehalet seviyesinde değil toplum bilincinde “Cool/Havalı davranış”, “erkeklik/delikanlılık”, “kurallar/kurallara tabii olanlar ve ben” kavramlarının nereye oturduğu ile ilgili hale geliyor. Eğitimin rolü açısından, maç içerisinde küfrü devam ettiren hatta başlatan üniversitelerin taraftar gruplarına bakmak yeterli, ya da alkollü direksiyon başına geçen “bana dokunmaz/bana bir şey olmaz” diyen arkadaşınızı/kendinizi aklına getirmeniz, otobanda giderken elindeki peçeteyi pencereden atanları hatırlamanız yeterli. Avrupa’da bir geziden sonra gelip “ne kadar medeniler, hiç korna sesi bile duymadık” cümlesinin öznesi eğitim seviyesi değil toplumsal bilinçlerine gereksiz korna çalmanın ayıplanacak bir davranış olduğunun kodlanmasıdır. Dolayısıyla ilk yapılması gereken bu “sevimli/havalı/küçük yaramazlıkları/ önemsiz,olağan suçları” itibarsızlaştırıp “ayıplanacak/utanılacak/kabul edilmeyecek davranışlar” olarak toplum bilincinde programlamaktır. Peki bu nasıl olacak? Haydi biraz beyin fırtınası yapalım.

a) Medya ve kamuoyunda bu tarz davranışlar zaten eleştiriliyor. Bu eleştirilerin artarak devam etmesi ve medya önünde sonuçlarının teşhir edilmesi lazım. Dünkü olaydan örnek verecek olursak, medyada maçta olay olduğunu ve Orduspor’un ceza aldığını okuyoruz ama spesifik olarak suçu işleyenlere ne olduğu arada kaybolup gidiyor. Genel “tribün terörü”, “ xspor taraftarları” yerine suçu işleyenler tespit edilip bireysel olarak ceza süreçleri/pişmanlıkları/tribün yasakları vs. işlenmeli, çığırtkanlığı yapılmalı. Klüp yönetimlerinin, taraftar gruplarının mutlak desteği sağlanmalı.

b) Yerel yönetimler belirli konulara odaklanarak, toplum desteğini arkasına alarak öyle kampanyalar üretmeli ki istenmeyen davranışlar boğulsun, kaçacak yer bulamasın. Örnek olarak amaç yaya geçitlerinde yayaya yol verilme oranını arttırmayı sağlamaksa yaya geçitleri yenilenmeli, gerekirse 1-2-3 ay başına trafik polisi konulmalı, bölge içinde küçük etkinliklerle davranış özendirilmeli(mesela yaya geçidinde duran sürücülere şeker ikram etmek gibi sürekli olmayan ama medyatik etkinlikler), uymayan sürücülere trafik cezasının yanında zorunlu x saat “medeni trafik” dersi verilmeli. Benzer şekilde sivil toplum kuruluşları ve okullar, gönüllü yaya geçidi sorumluları sağlayarak destek verebilir.

c) Yerel idarelerle işbirliği içerisinde çalışacak ve yasal iş kalabalığından görevi gereği ayrışacak ihtisas mahkemeleri kurulabilir. Bu mahkemeler hapis vs. cezaları yerine sadece kent içindeki çevreyi kirletme, giriş önü park gibi genelde cezaları ufak olduğu için uğraşılmayan, kent yaşantısını bozan sorunların üstüne gidebilir. Ceza olarak da para ve kamu görevi cezası(örn: 2 saat gözetim ile parklarda çöp toplama) verebilirler. Bu cezalar, ehliyet puanına benzer şekilde bir vatandaşlık puanı sistemi oluşturularak, sık puan cezası alanların kamu hizmetlerinden daha pahalı yararlanması gibi cezalarla desteklenebilir.

Aklıma bir çırpıda gelenler bunlar. Bazıları hayalci, bazıları uygulamada zor görünüyor olabilir ama özellikle belediyelerdeki paralı park sistemlerinin(tabiki “para” içeridiği için) birden nasıl popülerleşip hemencecik uygulanıverdiğini düşündükçe neden olmasın diyorum. O zaman ülkemiz ekonomik göstergelerin, GDP sıralamalarının çok ötesinde hayat kalitelerimize etki edecek olan medeniyet/yaşanabilirlik endekslerinin üst sıralarında kendimize yer bulabiliriz. Toplum eliyle “toplum mühendisliği”ne başta siyasi/yerel/stk liderlerimiz olmak üzere hepimizin daha çok kafa yorması gerekiyor.

2 Yanıt

Subscribe to comments with RSS.

  1. Alkım Arf said, on Nisan 8, 2013 at 6:15 pm

    Bazı onerilerin her ne kadar hayalperest gelsede dediklerine %100 katılıyorum.. ancak sunu belirtmek isterimki egitim sart derken bu lise, universitede aldıgın egitim demek degil.egitim evde baslar..toplumsal bilinc o duvarların arasında saglanır oncelikle.. ellerine saglık..

    • kutusuzkutkut said, on Nisan 8, 2013 at 6:44 pm

      Hayal etmek iyidir. Heysel faciasından önce İngiltere de holiganizmin bitmesi çoğuna hayal geliyordu belki ama şu an geldikleri noktaya bak. Toplumları harekete geçirmek için bazen bir facia bazen de sadece iyi bir fikir ve etkili bir liderlik gerekiyor. Hatta bir şey söyleyeyim mi bazen çok ufak değişiklikler bile değişim yaratabiliyor. Hiç suratıma bakmayan komşuma iki sefer selam verdiğimde, üçüncüde o bana selam veriyor. Dikkat ediyorum yaya geçidinde durduğumda büyük olasılıkla yanımdaki araç da duruyor. Aile, okul, televizyon ya da örnekleme yoluyla eğitim, toplumsal bilince dönerse kalıcı ve etkili olur. Hepimize iş düşüyor belki ama umarım o hep özendiğimiz medeniyet seviyesini yakalarız.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: