kutusuzkutkut

Düzen vs. Kaos

Posted in Genel, hayat by kutusuzkutkut on Şubat 28, 2012

“It’s not about money… It’s about… sending a message. Everything burns!”

Batman: The Dark Knight filminden sanırım herkesin aklına kazınan karakter Joker olmuştur. Hiç şüphesiz, Heath Ledger‘in büyüleyici performansı ve beklenmedik ölümü canlandırdığı Joker karakterini efsaneleştirdi. Ancak karakterin başarısının altında oyunculuktan fazlası olduğunu düşünüyorum. Joker, diğer filmlerdeki kötü karakterlerden oldukça farklıdır. Para, güç, otorite, intikam onun için pek bir şey ifade etmez.  (Filmin bir sahnesinde büyük bir para yığınını yaktıktan sonra yukarıdaki repliği söyler.) Onun asıl karşı çıktığı düzendir ve yerine kaos ve delilik önermektedir. Gerçek bir anarşisttir. İnsanlığın kendine atadığı önemden, sıradan insanların kendilerine yarattıkları dünyadan, toplumsal vicdandan, iyimserlikten nefret eder. Filmin sonlarına doğru Joker çatıdan düşmek üzereyken Batman onu yakalar ve aralarında şu diyalog geçer:

Joker: Uhh, you… You just couldn’t let me go, could you? This is what happens when an unstoppable force meets an immovable object. You truly are incorruptible, aren’t you? You won’t kill me out of some misplaced sense of self-righteousness… and I won’t kill you because you’re just too much fun! I think you and I are destined to do this forever.

Batman: You’ll be in a padded cell forever!

Joker: Maybe we could share one! You know, they’ll be doubling up at the rate this city’s inhabitants are losing their minds.

Batman: This city just showed you that it’s full of people ready to believe in good.

Joker: Until their spirit breaks completely! Until they get a good look at the real Harvey Dent, and the all heroic things he’s done. You didn’t think I’d risk losing the battle for Gotham’s soul in a fist fight with you? No. You need an ace in the hole. Mine’s Harvey.

Batman[horrified] What did you do?

Joker: I took Gotham’s “White Knight”, and brought him down to our level. It wasn’t hard. See, madness, as you know, is like gravity: all it takes is a little push[laughs hysterically; Batman leaves and a SWAT arrives to take the Joker into custody]

Joker’i hayal dünyasının kötü karakterlerinden ayıran ve bilinçaltımızda anti-hero statüsü veren sır o küçük kelime grubunda saklıdır: “a little push”. Düzenden kaosa, insanlıktan deliliğe, batmanden jokere geçiş için küçük bir itekleme yeterlidir. Filmdeki bu kısa diyaloğu Batman: The Killing Joke(1998) kitapta daha açıklayıcı bir şekilde görebiliriz. Batman’e söyle seslenir:

 I’ve proved my point. I’ve demonstrated there’s no difference between me and everyone else! All it takes is one bad day to reduce the sanest man alive to lunacy. That’s how far the world is from where I am. Just one bad day. You had a bad day once, am I right? I know I am. I can tell. You had a bad day and everything changed. Why else would you dress up as a flying rat? You had a bad day, and it drove you as crazy as everybody else… Only you won’t admit it! You have to keep pretending that life makes sense, that there’s some point to all this struggling! God you make me want to puke. I mean, what is it with you? What made you what you are? Girlfriend killed by the mob, maybe? Brother carved up by some mugger? Something like that, I bet. Something like that… Something like that happened to me, you know. I… I’m not exactly sure what it was. Sometimes I remember it one way, sometimes another… If I’m going to have a past, I prefer it to be multiple choice! Ha ha ha! But my point is… My point is, I went crazy. When I saw what a black, awful joke the world was, I went crazy as a coot! I admit it! Why can’t you? I mean, you’re not unintelligent! You must see the reality of the situation. Do you know how many times we’ve come close to world war three over a flock of geese on a computer screen? Do you know what triggered the last world war? An argument over how many telegraph poles Germany owed its war debt creditors! Telegraph poles! Ha ha ha ha HA! It’s all a joke! Everything anybody ever valued or struggled for… it’s all a monstrous, demented gag! So why can’t you see the funny side? Why aren’t you laughing?”

Bütün bu yüce insan, onurlu hayat, asalet ve mutluluk kavramları onun için bir şakadan ibarettir. Jokerin yüzümüze vurmaya çalıştığı budur: hayat ve hayatı anlamlandırmak için yarattığımız düzen, ahlak gibi kavramların anlamsızlığı… Belki Joker karakterine bilinçaltımızda yer açan, onu bize sevdiren de içimizde bir yerlerde ona hak vermemizdir.

Düşünsenize, hayatınızda çabaladığınız her şey, kurduğunuz tüm “düzen”;  sarhoş bir sürücünün neden olduğu kaza, hırslı bir politikacının neden olduğu savaş, sizi koruması gerekirken cezalandıran otorite(karakolda dayak yiyenleri veya hatalı karar veren bir yagıcı ya da jüriyi düşünün), özgürleştirmesi gerekirken özgürlüğünüzü kısıtlayan yönetim şekli gibi binbir nedenle alt üst olabilir. Sizin ya da bir başkasının yaptığı küçük bir hata, o küçük itekleme, tüm düzeninizi, inandığınız değerleri, değer verdiğiniz ne varsa hepsini yerle bir edebilir.(Ve merak etmeyin, eğer o küçük iteklemeyi hiç yaşamasanız bile, eninde sonunda boyut değiştirici o büyük iteklemeyi hepimiz yaşayacağız.)(Hemen moraliniz bozulmasın, düzenden kaosa geçiş her zaman kötü bir şey olmayabilir, sizi aslında inanmadığınız sosyal normlardan, zevk vermeyen rutin günlerden kurtarabilir.)

Joker’i çıldırtan insanların bir düzen olduğuna, hayatın bir anlamı olduğuna olan inançlarıdır. Çünkü Joker o küçük iteklemeyi yaşamıştır ve anlamsızlığa karşı çareyi çıldırmakta bulmuştur: (Batman’e şöyle der)”Both of us trying to find meaning in a meaningless world! Why be disfigured outcast when I can be a notorious Crime God? Why be an orphaned boy when you can be a superhero?”.

Bu uzun yazının ardından sizden tek istediğim kendi yaşamlarınıza bir göz atmanız. Anlamı nerede buluyorsunuz; anlamı aramamakta, akla bile getirmemekte mi, iş koşturmacasında mı, aldığınız eşyalarda mı, ikea kataloglarında mı(fight club göndermesiiii!)? Yüzüne takıştırdığınız büyük gülümseme ve kazanmaya çalıştığınız paralarla, siyasi görüşlerinizle, ahlaki değerlerinizle; makyaj yapıp, suç tanrısı olmaya çalışan bir adama göre çok daha az mı delisiniz? Ve hepsinden öte niye bu kadar ciddisiniz?

Tagged with: , , ,

Bir Yanıt

Subscribe to comments with RSS.

  1. Başak said, on Şubat 28, 2012 at 9:28 pm

    Süper :>


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: